Perymenopauza – objawy, przyczyny i zioła wspomagające

Perymenopauza – termin dosyć nowy w naszych słownikach. Ba, dla niektórych wręcz nadal nieznany, a szkoda, bo dotyczy ponad połowy naszego społeczeństwa. Zacznijmy więc może od wyjaśnienia, czym perymenopauza, czasami zwana premenopauzą, różni się od znacznie szerzej znanej menopauzy.

Otóż…niczym, przynajmniej w codziennym znaczeniu. Kiedy kobieta „w pewnym wieku” zaczyna odczuwać uderzenia gorąca, większe niż zwykle gromadzenie wody w organizmie czy wahania długości cyklu, zwykle mówi o „menopauzie”. Ginekolog może na to przytaknąć, jednak myśleć będzie „perymenopauza”.

Warto jednak doprecyzować definicję: menopauza oznacza ostatnią miesiączkę, którą można rozpoznać dopiero retrospektywnie po upływie 12 kolejnych miesięcy bez miesiączki. Perymenopauza jest natomiast okresem przejściowym prowadzącym do menopauzy i obejmującym okres wokół niej.

Bez względu na nazwę, której używamy, należy podkreślić jedno – mówimy o zjawisku w pełni naturalnym i można przez nie przejść spokojnie i wygodnie.

W skrócie: perymenopauza to okres przejściowy związany przede wszystkim ze zmianami aktywności jajników i wahaniami hormonów. W tym czasie mogą pojawić się zmiany cyklu miesiączkowego, uderzenia gorąca, problemy ze snem, wahania nastroju oraz wiele innych objawów. Nie każda kobieta doświadcza ich w takim samym nasileniu.

Spis treści

• Czym jest perymenopauza?
• Kiedy zaczyna się perymenopauza?
• Dlaczego pojawia się perymenopauza?
• Jakie są objawy perymenopauzy?
  • Pierwsze objawy perymenopauzy
  • Najczęstsze objawy perymenopauzy
  • Kiedy warto skonsultować objawy perymenopauzy z lekarzem?
• Jak łagodzić objawy perymenopauzy?
• Zioła w perymenopauzie – co może wspomagać organizm?
  • Koniczyna czerwona w perymenopauzie
  • Koniczyna czerwona a uderzenia gorąca
  • Jak działają izoflawony koniczyny czerwonej?
  • Na jakie objawy może być stosowana koniczyna czerwona?
  • Koniczyna czerwona – zioło czy suplement?
  • Czy koniczyna czerwona jest bezpieczna?
  • Inne zioła wspomagające w perymenopauzie
  • Zioła wspomagające przy napięciu, drażliwości i problemach ze snem
  • Zioła wspomagające sferę intymną i libido
  • Zioła a metabolizm i masa ciała podczas perymenopauzy
  • Zioła, stawy i kości w okresie okołomenopauzalnym
  • Aktywność fizyczna podczas perymenopauzy
• Perymenopauza i zioła – najważniejsze informacje
• Najczęściej zadawane pytania o perymenopauzę

Czym jest perymenopauza?

Kiedy zaczyna się perymenopauza?

Skoro wiemy już, czym jest perymenopauza, to teraz odpowiedzmy sobie na pytanie „Kiedy?”. Otóż, pomijając rzadkie przypadki przedwczesnej lub znacznie opóźnionej perymenopauzy, zaczyna się ona zwykle około 45. roku życia. Dokładny moment zależy od wielu czynników, po części tylko zależnych od wyborów danej kobiety. Wymienić tu można pochodzenie etniczne i indywidualne cechy genetyczne, ilość tkanki tłuszczowej, aktywność fizyczną i jej natężenie, wreszcie spożywaną dietę i ewentualne używki.

Dla zainteresowanych poniżej zestawione są czynniki, które mogą wpływać na powyższe „przesunięcia” względem statystycznie średniego wieku rozpoczęcia perymenopauzy:

Obszar	Czynnik	Możliwy wpływ
Genetyczne	Pochodzenie dalekowschodnie	Opóźnienie
Społeczne	Niski poziom wykształcenia	Przyśpieszenie
Społeczne	Separacja/rozwód/wdowieństwo	Przyśpieszenie
Dietetyczne	Bogata w białko, węglowodany i/lub kaloryczna	Opóźnienie
Dietetyczne	Duży udział owoców	Opóźnienie
Dietetyczne	Bogata w nienasycone oleje	Opóźnienie
Dietetyczne	Wegetariańska	Przyśpieszenie
Używki	Palenie	Przyśpieszenie
Używki	Alkohol – umiarkowane spożycie	Opóźnienie
Używki	Regularne spożywanie herbaty	Opóźnienie
Wysiłek fizyczny	O umiarkowanym natężeniu	Opóźnienie
Wysiłek fizyczny	O dużym natężeniu	Przyśpieszenie
Waga ciała	Duży spadek w średnim wieku	Przyśpieszenie
Waga ciała	Niedowaga w wieku dorastania	Przyśpieszenie
Waga ciała	Nadwaga (BMI >25)	Opóźnienie
Leki	Stosowanie antykoncepcji doustnej	Opóźnienie

Część zależności przedstawionych w tabeli jako jednoznaczne „przyśpieszenie” lub „opóźnienie” warto traktować ostrożnie. Wiek menopauzy zależy od wielu czynników, a wyniki badań dotyczących poszczególnych elementów stylu życia nie zawsze są zgodne.

Wydawać by się mogło, że im później zacznie się perymenopauza, tym lepiej – dłużej można się cieszyć pełnią zdrowia i nie obawiać się nieuzasadnionego przybrania na wadze czy też złego znoszenia wysokich temperatur. Jednakże, nie jest to tak jednoznaczne. Bowiem opóźnienie, i owszem, wiąże się z wydłużeniem wieku rozrodczego i rzadszą osteoporozą, ale również ze wzrostem ryzyka wystąpienia nowotworu piersi, jajników czy trzonu macicy.

Dlaczego pojawia się perymenopauza?

Kolejnym pytaniem jest „Dlaczego?”. Odpowiedź może być prosta – jajniki stopniowo przechodzą w stan „spoczynku” i organizm reaguje na zmiany hormonalne.

Może być też bardziej skomplikowana:

Rezerwa komórek jajowych w jajnikach spada poniżej pewnego, krytycznego poziomu i produkcja estrogenu staje się nieregularna – raz spada mocno, raz rośnie do poziomu prawie że normalnego. Nieregularne jajeczkowanie przekłada się dalej na nieregularne wydzielanie progesteronu i zwiększenie wydzielania hormonów odpowiedzialnych za pobudzanie owulacji, tj. luteinizującego (LH) i folikulotropowego (FSH).

Ta plejada hormonów odpowiada, jak można się domyślić, za całą gamę aspektów zdrowia kobiecego, od snu i zdolności poznawczych, przez metabolizm, układ naczyniowy i kostno-ruchowy, do libido i emocji. Z kolei wszystkie zmiany ich poziomu wobec stanu sprzed perymenopauzy powodują występowanie różnych objawów popularnie kojarzonych z pokwitaniem.

Jakie są objawy perymenopauzy?

Pierwsze objawy perymenopauzy

Za jeden z pierwszych zauważalnych objawów uznaje się nieregularność cykli – zarówno pod względem ogólnej długości, jak i natężenia czy liczby dni z krwawieniem. W badaniu USG nierzadko widać też cykle bezowulacyjne, tj. bez uwalniania komórki jajowej. Tego typu zmiany mogą być szczególnie niepokojące dla tych Pań, które dotychczas były bardzo „punktualne”.

Wahania te nie muszą oznaczać pojawienia się innych objawów, ale zawsze warto umówić się na wizytę u swojego ginekologa – rozmowa i wstępne badanie mogą wyjaśnić sytuację i polepszyć komfort psychiczny.

Najczęstsze objawy perymenopauzy

Katalog innych, wtórnych objawów perymenopauzy jest szeroki i bardzo indywidualny – nie każda kobieta przejdzie przez nie wszystkie, a te co szczęśliwsze mogą nawet przez cały proces przejść gładko i bez większych problemów.

Wśród najczęściej zgłaszanych niedogodności wymienić można:

• uderzenia gorąca, zlewne poty,
• zaczerwienienia twarzy/dekoltu,
• kołatanie serca,
• drżenie kończyn, mrowienie,
• bóle głowy,
• niepokój, drażliwość,
• trudności w zasypianiu/utrzymaniu snu.

Objawy perymenopauzy mogą pojawiać się w różnym czasie i z różnym nasileniem. U jednej kobiety dominować będą zmiany cyklu i uderzenia gorąca, u innej problemy ze snem, zmiany nastroju czy trudności z koncentracją. Sam brak typowego zestawu objawów nie wyklucza okresu okołomenopauzalnego.

Perymenopauza a inne dolegliwości

Są to objawy łatwe do zauważenia i zwykle na tyle dające o sobie znać w codziennym życiu, że zwykle prędzej czy później sięga się czy to po poradę lekarską, czy też po leki bez recepty i suplementy.

Niekiedy też może się okazać, że to wcale nie perymenopauza, a jedynie np. nasilenie alergii uwidaczniające się jako uderzenia gorąca, zaczerwienienia twarzy, kołatanie serca czy bóle głowy. Nie jest może typowy obraz kojarzony z uczuleniem, ale histamina, główny „wykonawca” reakcji alergicznej w organizmie, może powodować takie objawy.

Dokładną przyczynę rozpozna lekarz, ale samej też można wstępnie rozróżnić – jeśli dolegliwości nasilają się po alkoholu, produktach fermentowanych lub określonych innych pokarmach, to jest szansa na zwykłą alergię. Jeśli dodatkowo bólom głowy towarzyszą problemy jelitowe lub świąd skóry, to jest już duże prawdopodobieństwo, że to właśnie wina nadwrażliwości organizmu na otoczenie.

Perymenopauza a zdrowie intymne

Inną łatwo zauważalną przypadłością, która może się pojawiać w przebiegu perymenopauzy, jest suchość błon śluzowych pochwy. Jest to wynik zanikania ścianek tego narządu przy zmniejszającym się wpływie estrogenu. Oprócz bolesności w czasie pożycia i świądu, może to prowadzić do uczucia „parcia na mocz” i zwiększonego ryzyka chorób okolic intymnych.

W tych samych rejonach ciała objawiać może się też inny skutek zmniejszonej aktywności jajników, a często przypisywany osobom starszym – osłabienie mięśni dna miednicy i idące w ślad za tym potencjalne problemy z nietrzymaniem moczu.

Perymenopauza a pamięć i koncentracja

Kolejnym objawem mogącym się kojarzyć z szeroko pojętym starzeniem się są problemy z pamięcią, przejawiające się np. jako „mgła” myślowa czy też niemożność przypomnienia sobie na poczekaniu słów. Z dobrych wiadomości te kłopoty nie muszą być związane z wiekiem, ale właśnie ze zmianami poziomu estrogenu i być jako takie odwracalne.

Perymenopauza a metabolizm, cukier i cholesterol

Przypadłością rzadko wiązaną z perymenopauzą, a jednak jej towarzyszącą, są problemy z utrzymaniem prawidłowego poziomu cukru we krwi (glikemii). Estrogen wpływa także na tę dziedzinę zdrowia kobiecego i z tego też względu wygaszanie aktywności jajników może skutkować gorszą tolerancją słodkich potraw czy ogólnym wzrostem glikemii. Należy być tu czujnymi, gdyż brak kontroli może spowodować przejście w stan przedcukrzycowy czy wręcz rozwój pełnej cukrzycy.

Cukrzyca nie jest jedyną chorobą cywilizacyjną, której ryzyko wzrasta w trakcie perymenopauzy i po jej zakończeniu. Ogólnie wtedy zaczyna organizmowi brakować ochronnego działania estrogenu i mogą pojawiać się też inne schorzenia – nadciśnienie, problemy z krążeniem i sercem, zbyt wysoki poziom cholesterolu (hipercholesterolemia). Stąd też powyżej 45. roku życia należy przykładać większą uwagę do regularnych wizyt u lekarza rodzinnego i badań krwi.

Perymenopauza a płodność

Bardzo ważną rzeczą jest też kwestia płodności – nieregularne miesiączki i przedłużające się cykle mogą utrudniać monitorowanie dni płodnych i zwiększać szansę na nieplanowane poczęcie. Dlatego też nadal konieczne może być stosowanie antykoncepcji – prezerwatyw lub doustnej. Oczywiście, ginekolog może tej drugiej nie zalecać, jeśli przepisana już została hormonalna terapia zastępcza.

Kiedy warto skonsultować objawy perymenopauzy z lekarzem?

Naturalnie, jeśli występujące krwawienia są szczególnie obfite, trwają ponad 12 dni lub zmęczenie nie mija mimo większej ilości odpoczynku, wizyta u ginekologa jest już niezbędna.

W innych przypadkach, gdy te „zwyczajne” objawy perymenopauzy są zbyt nasilone i przeszkadzają w codziennym życiu, rozmowa z lekarzem wyjaśnić pewne kwestie, w tym sposoby radzenia sobie z niedogodnościami tego okresu w życiu.

Warto pamiętać, że nie każdy nowy objaw pojawiający się w okresie okołomenopauzalnym musi być związany z perymenopauzą. Szczególnie ważna jest konsultacja w przypadku nowych, nietypowych lub nasilających się dolegliwości, a także wtedy, gdy objawy znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie.

Jak łagodzić objawy perymenopauzy?

Metod tych jest wiele i można je podzielić na te, które wymagają wizyty lekarskiej i te do zastosowania samodzielnie.

Do tej pierwszej grupy należy „ciężka artyleria”, czyli środki hormonalne. Wśród nich najpowszechniejsza jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ), dostarczająca brakujących hormonów i działająca na cały organizm. Drugim, mniej znanym, ale nadal popularnym są dopochwowe maści hormonalne – rozwiązanie miejscowe, a więc mniej obciążające organizm, ale skierowane tylko na łagodzenie zaniku śluzówki pochwy.

Do radzenia sobie z najpowszechniejszym objawem tego problemu, czyli suchością i bolesnością w trakcie stosunku, można też używać standardowych żeli nawilżających, np. Durex czy KY.

Wśród innych alternatyw dla środków hormonalnych wymienić można różnorodne zajęcia fizyczne i z kategorii „mindfulness”, czyli skierowane na lepsze poznanie siebie i opiekowanie się swoją psychiką. Dla Pań cierpiących na nadmierną nerwowość czy drażliwość ciekawym rozwiązaniem mogą być kołdry czy koce obciążeniowe – zapewniają one równy ucisk na ciało, co niektórym osobom przynosi ulgę i umożliwia wyciszenie się, czy to w dzień, w czy w nocy.

Zioła w perymenopauzie – co może wspomagać organizm?

Oczywiście, nie można zapomnieć też o ziołach. Są wśród nich surowce skierowane na konkretne dolegliwości, ale są też takie, które są roślinną alternatywą dla hormonów. Z tych najczęściej stosowanych w Europie wymienić można soję, len i koniczynę czerwoną, a także „uroczej” nazwy pluskwicę groniastą.

Wszystkie one zawierają związki ogólnie określane „fitohormonami”, a mające podobne właściwości jak estrogen. Są one, oczywiście, słabsze niż leki na receptę, ale też z tego względu mogą być bezpieczniejsze dla osób z przeciwwskazaniami dla HTZ.

Fitoestrogeny to związki występujące w roślinach, których budowa jest częściowo podobna do estrogenów. Mogą oddziaływać na receptory estrogenowe, ale ich działanie jest znacznie słabsze i zależy m.in. od rodzaju związku, dawki oraz indywidualnych cech organizmu. Do najbardziej znanych źródeł fitoestrogenów należą izoflawony soi i koniczyny czerwonej oraz związki występujące w nasionach lnu.

Działanie „fitohormonów” jest dosyć obszerne, ale najczęściej wykorzystuje się surowce je zawierające dla łagodzenia uderzeń gorąca, nadmiernej potliwości, zaczerwienień i drażliwości. Oczywiście, dla uspokojenia, regulacji nastroju czy wspomagania snu służyć mogą też inne, szerzej znane zioła z tych właściwości, np. melisa, chmiel czy męczennica (passiflora).

Koniczyna czerwona w perymenopauzie

Koniczyna czerwona (Trifolium pratense) jest jednym z najlepiej znanych ziół wykorzystywanych w preparatach przeznaczonych dla kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Głównym składnikiem czynnym są izoflawony, zaliczane do wspomnianej już grupy fitoestrogenów.

Do najważniejszych izoflawonów koniczyny czerwonej zalicza się m.in. formononetynę i biochaninę A. Ich działanie jest związane z możliwością oddziaływania na receptory estrogenowe, ale nie oznacza to, że koniczyna czerwona dostarcza organizmowi estrogenów w taki sam sposób jak hormonalna terapia zastępcza.

Koniczyna czerwona a uderzenia gorąca

Najwięcej badań dotyczących koniczyny czerwonej w okresie menopauzalnym dotyczy tzw. objawów naczynioruchowych, przede wszystkim uderzeń gorąca i nocnych potów.

Najnowsza analiza wyników dziesięciu dużych badań klinicznych, opublikowana w 2026r., wykazała wymierne zmniejszenie częstotliwości występowania tych nieprzyjemnych objawów. Efekt jest zależny od dawki i konkretnego składu izoflawonów w stosowanym zielu lub wyciągu. Należy tu pamiętać, że jak wszystkie surowce roślinne, również koniczyna może się nieco różnić w zależności od miejsca i pory zbioru oraz warunków w czasie wzrostu, a więc i między preparatami czy ich poszczególnymi partiami możliwe są niewielkie różnice w działaniu.

Jak działają izoflawony koniczyny czerwonej?

Izoflawony są związkami o strukturze cząsteczki podobnej do estrogenów, co umożliwia im działanie na te same receptory w komórkach co estrogen. Niemniej, różnice między cząsteczką naturalnego hormonu a izoflawonami sojowymi powodują, że wpływ tych drugich na organizm jest nieco inny, delikatniejszy niż tradycyjnej hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).

Na jakie inne objawy może być stosowana koniczyna czerwona?

Oprócz powyższych, badania naukowe koncentrowały się przede wszystkim na:

• poprawie poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi
• wpływie na metabolizm cukru
• przywracaniu prawidłowej mikroflory jelitowej.

Koniczyna czerwona – zioło czy suplement?

Koniczyna czerwona może występować jako samodzielny surowiec, składnik złożonych mieszanek ziołowych lub wyciąg (ekstrakt).

W przypadku suplementów istotna jest informacja o zawartości izoflawonów. Samo stwierdzenie, że produkt zawiera „koniczynę czerwoną”, niewiele mówi o ilości substancji aktywnych. Różne preparaty mogą mieć bardzo różny skład. Z kolei w przypadku suszonego zioła ważne, chociaż bardzo rzadko zamieszczane na opakowaniach, jest oznaczenie odmiany koniczyny – największą zawartość izoflawonów, a co za tym idzie najlepsze rezultaty suplementacji przypisywane są odmianie Lemnon.

Czy koniczyna czerwona jest bezpieczna?

Różne postaci koniczyny czerwonej były stosowane w badaniach klinicznych nawet przez okres do dwóch lat i pacjentki na ogół je dobrze tolerowały. Nie oznacza to jednak, że są odpowiednie dla każdej osoby.

Ze względu na obecność fitoestrogenów osoby przyjmujące leki lub mające choroby przewlekłe powinny przed rozpoczęciem stosowania preparatu skonsultować się z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą. Szczególną ostrożność należy zachować w sytuacjach, w których stosowanie substancji o działaniu estrogenopodobnym może być niewskazane, np. u pacjentek, które w rodzinie miały przypadki nowotworów piersi.

Suplementów z koniczyną czerwoną nie należy stosować w okresie ciąży i karmienia piersią bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

Ważne: koniczyna czerwona jest surowcem wspomagającym, a nie lekiem na menopauzę. Jeżeli objawy są nasilone lub znacząco pogarszają jakość życia, warto omówić dostępne możliwości postępowania z lekarzem.

Inne zioła wspomagające w perymenopauzie

Zioła wspomagające przy napięciu, drażliwości i problemach ze snem

Działanie „fitohormonów” jest dosyć obszerne, ale najczęściej wykorzystuje się surowce je zawierające dla łagodzenia uderzeń gorąca, nadmiernej potliwości, zaczerwienień i drażliwości.

Oczywiście, dla uspokojenia, regulacji nastroju czy wspomagania snu służyć mogą też inne, szerzej znane zioła z tych właściwości, np. melisa, chmiel czy męczennica (passiflora).

W tym przypadku warto rozdzielić dwie kwestie: rośliny zawierające fitoestrogeny oraz zioła wykorzystywane tradycyjnie ze względu na działanie uspokajające. Nie każde zioło stosowane podczas perymenopauzy musi działać poprzez receptory estrogenowe.

Zioła wspomagające sferę intymną i libido

Z kolei dla poprawy sfery intymnej, a konkretnie przygasającego libido, polecić można takie rośliny jak:

• damiana (Turnera diffusa),
• maca (Lepidium meyenii),
• żeń-szeń – koreański (Panax ginseng) i syberyjski (Eleutherococcus senticosus),
• ashwagandha (Withania somnifera).

Cztery powyższe zioła należą do szerokiej i od kilku lat niezmiennie popularnej grupy adaptogenów, tj. surowców o działaniu wielokierunkowym, ale zawsze obejmującym zwiększanie odporności na stres. Niektóre z nich, np. żeń-szenie czy maca, dodają energii i polepszają wytrzymałość. Inne, np. ashwagandha, łagodzą problemy ze snem czy drażliwość. Jeszcze innym polem, na którym błyszczą niektóre adaptogeny, jest wspomaganie pamięci i tutaj największe zasługi mają różeniec górski i swojski miłorząb.

Zioła a metabolizm i masa ciała podczas perymenopauzy

Z brakiem energii lub nerwowością może się wiązać też podjadanie, a to w połączeniu ze słabnącym w perymenopauzie metabolizmem prosta droga do nadmiarowych kilogramów. Pomóc tutaj mogą zioła znane i lubiane:

• guarana i herbata zielona – jako źródła dodającej sił do działania kofeiny,
• morszczyn pęcherzykowaty – dla pobudzającego tarczycę i metabolizm jodu,
• przytulia – zawarta w niej krzemionka działa wielokierunkowo, np. właśnie na metabolizm, ale też na skórę, włosy i paznokcie,
• gurmar, morwa i fasola – regulujące poziom cukru we krwi i zmniejszające chętkę na sięganie po słodycze.

Dodatkowo, jako uzupełnienie w mieszankach czy suplementach złożonych, dla pobudzenia przemiany materii stosuje się także:

• inne surowce krzemionkowe (perz, pokrzywę, skrzyp) – działają też moczopędnie, a więc ułatwiają pozbycie się wody zalegającej w ciele, np. w postaci cellulitu wodnego,
• owoc kozieradki – dodatkowo może przeciwdziałać utracie masy mięśniowej,
• koniczynę czerwoną,
• korzeń i ziele mniszka – bardzo dobry również dla zdrowia wątroby i ogólnie trawienia,
• kwiat nagietka – wszechstronny i skuteczny, od kolki jelitowej, przez niestrawność do spowolnionego metabolizmu,
• ziele nawłoci – pomoże też pozbyć się nadmiaru wody z organizmu.

Zioła, stawy i kości w okresie okołomenopauzalnym

Wspomniane zioła krzemionkowe wspomagają też ruchomość stawów, kolejny z obszarów zdrowia kobiecego, w którym widać wpływ perymenopauzy.

Innymi surowcami tutaj pomocnymi są polskie kora wierzby i ziele wiązówki – dostarczające różnych postaci kwasu salicylowego (pierwowzór aspiryny), o działaniu przeciwzapalnym.

Z ziół bardziej dla nas egzotycznych największą rolę w zdrowiu stawów odgrywają:

• liść ortosyfonu (Orthosiphon aristatus),
• korzeń czarciego pazura (Harpagophyton procumbens),
• żywica boswelii (Boswellia serrata),
• żywica guggul (Commiphora wightii = C. mukul).

Aktywność fizyczna podczas perymenopauzy

Świetnym uzupełnieniem dla ziół polepszających ruchomość stawów są ćwiczenia fizyczne – klasyczna kalistenika, pilates czy joga.

Pierwsza metoda jest dobrym sposobem dla tych z Pań, które chcą utrzymać już posiadaną dobrą kondycję. Dwie pozostałe można swobodnie polecić nawet tym kobietom, które wcześniej nie ćwiczyły, gdyż prowadzący bez większego problemu będzie w stanie dostosować zajęcia do poziomu uczestniczek.

Dodatkową zaletą zajęć z jogi czy pilatesa jest możliwość wzmacniania mięśni dna miednicy, a więc przeciwdziałanie czy zwalczanie nietrzymania moczu.

Uprawiając połączenie ćwiczeń siłowych (kalistenika, z ciężarkami) i aerobikowych (pilates, bardziej aktywne rodzaje jogi) można przeciwdziałać także utracie gęstości kości i idącej w ślad za nią osteoporozie.

Aktywność fizyczna jest ważnym elementem dbania o zdrowie w okresie okołomenopauzalnym. Szczególne znaczenie mają ćwiczenia obciążające układ kostny i trening siłowy, które pomagają wspierać mięśnie oraz zdrowie kości. Nie zastępują one leczenia, jeśli występuje już osteoporoza lub inne schorzenie wymagające konsultacji lekarskiej.

Perymenopauza i zioła – najważniejsze informacje

Perymenopauza jest naturalnym okresem przejściowym związanym ze zmianami hormonalnymi i może wiązać się m.in. z nieregularnymi miesiączkami, uderzeniami gorąca, nadmierną potliwością, problemami ze snem, zmianami nastroju czy trudnościami z koncentracją.

Zioła i preparaty roślinne mogą być jednym z elementów wspierania komfortu kobiety w tym okresie. Ich działanie zależy jednak od rodzaju surowca, zastosowanego preparatu oraz indywidualnych cech organizmu.

Szczególne zainteresowanie budzą rośliny zawierające fitoestrogeny, takie jak koniczyna czerwona, soja czy len. W przypadku koniczyny czerwonej najwięcej badań dotyczy uderzeń gorąca, ale wyniki badań nie są całkowicie jednoznaczne.

Zioła nie powinny być automatycznie traktowane jako zamiennik hormonalnej terapii zastępczej. Przy nasilonych objawach, nietypowych krwawieniach lub innych niepokojących dolegliwościach warto skonsultować się z lekarzem.

Najczęściej zadawane pytania o perymenopauzę

Czy perymenopauza to to samo co menopauza?

Nie. Perymenopauza jest okresem przejściowym prowadzącym do menopauzy i obejmującym czas wokół ostatniej miesiączki. Menopauzę można rozpoznać retrospektywnie po 12 kolejnych miesiącach bez miesiączki.

W jakim wieku zaczyna się perymenopauza?

Perymenopauza najczęściej rozpoczyna się w okresie około połowy piątej dekady życia, ale jej początek może być indywidualny. Wiek rozpoczęcia zależy od wielu czynników i nie można wskazać jednej granicy wieku właściwej dla każdej kobiety.

Jakie są pierwsze objawy perymenopauzy?

Jednym z charakterystycznych wczesnych objawów są zmiany cyklu miesiączkowego – jego długości, regularności czy obfitości krwawień. Z czasem mogą pojawić się m.in. uderzenia gorąca, potliwość, problemy ze snem, zmiany nastroju oraz trudności z koncentracją.

Jakie zioła stosuje się podczas perymenopauzy?

W kontekście okresu okołomenopauzalnego najczęściej wymienia się m.in. koniczynę czerwoną, soję, len i pluskwicę groniastą. W zależności od występujących dolegliwości stosowane są również inne rośliny, np. melisa, chmiel czy męczennica.

Czy koniczyna czerwona pomaga na uderzenia gorąca?

Badania dotyczące koniczyny czerwonej i uderzeń gorąca dają niejednoznaczne wyniki. Część badań i metaanaliz wskazuje na możliwość zmniejszenia częstości uderzeń gorąca, natomiast inne opracowania podkreślają ograniczenia dostępnych dowodów. Nowsza metaanaliza obejmująca dziewięć randomizowanych badań wykazała niewielkie, ale statystycznie istotne zmniejszenie częstości uderzeń gorąca.

Czy koniczyna czerwona zawiera fitoestrogeny?

Tak. Koniczyna czerwona zawiera izoflawony, m.in. formononetynę i biochaninę A, które należą do fitoestrogenów. Związki te mają budowę częściowo podobną do estrogenów i mogą oddziaływać na receptory estrogenowe.

Czy koniczyna czerwona zastępuje HTZ?

Nie. Koniczyna czerwona i zawarte w niej izoflawony nie są odpowiednikiem hormonów stosowanych w hormonalnej terapii zastępczej. Preparaty roślinne mogą być rozważane jako forma wspomagania, ale nie powinny być traktowane jako automatyczny zamiennik leczenia zaleconego przez lekarza.

Czy zioła są bezpieczne podczas perymenopauzy?

„Naturalne” nie zawsze oznacza „odpowiednie dla każdego”. Zioła i suplementy mogą wchodzić w interakcje z lekami, a niektóre mogą być niewskazane przy określonych chorobach. W przypadku regularnego przyjmowania leków lub występowania chorób przewlekłych warto skonsultować wybór preparatu z lekarzem lub farmaceutą.

Produkty wspomagające w okresie perymenopauzy