Gurmar — naturalne wsparcie zdrowego metabolizmu
Gurmar (Gymnema sylvestre) to wyjątkowa roślina o głębokich korzeniach w historii medycyny naturalnej. Naturalnie występuje w tropikalnych lasach południowych i środkowych Indii oraz Sri Lanki. Ta dwuliścienna roślina znana jest pod wieloma nazwami — Chigengteng, Australian Cowplant, Waldschlinge (w języku niemieckim), periploca of the woods (w języku angielskim) oraz gurmar (w języku hindi, co oznacza "niszczyciel cukru").
Od wieków gurmar stanowi jeden z głównych składników botanicznych stosowanych w ajurwedyjskim systemie medycyny. Jego zastosowania tradycyjne obejmują leczenie różnorodnych schorzeń — od cukrzycy i malarii po ukąszenia węży. Dziś roślina ta zyskuje coraz większe uznanie również poza swoim naturalnym obszarem występowania i jest uprawiana na całym świecie.
Skład i aktywne składniki gurmaru
Właściwości Gurmaru wynikają bezpośrednio z jego bogatego składu. Gymnema sylvestre jest źródłem wielu substancji bioaktywnych, a najważniejszymi związkami czynnymi są:
- kwasy gymnemowe — grupa saponin triterpenoidowych, które stanowią główny biologicznie aktywny składnik rośliny,
- gurmarin — związek wpływający na odczuwanie smaku słodkiego,
- saponiny triterpenoidowe — związki o działaniu przeciwzapalnym i przeciwcukrzycowym,
- inne fitoskładniki — obejmujące różnorodne związki bioaktywne o działaniu prozdrowotnym.
Warto zaznaczyć, że to właśnie kwasy gymnemowe są odpowiedzialne za większość właściwości zdrowotnych przypisywanych gurmarowi.
Właściwości zdrowotne gurmaru
Gurmar - właściwości zdrowotne są imponujące i obejmują szereg pozytywnych czynników na organizm, z których najlepiej udokumentowaną i najbardziej znaczącym jest działanie przeciwcukrzycowe. Pierwsze naukowe potwierdzenie jego skuteczności u ludzi chorych na cukrzycę pojawiło się prawie 80 lat temu, kiedy wykazano, że liście Gymnema sylvestre obniżają poziom glukozy w moczu u diabetyków.
Na co Gurmar jest szczególnie skuteczny? Oprócz działania przeciwcukrzycowego, zioło to wykazuje również obiecujące efekty w:
- leczeniu otyłości,
- łagodzeniu stanów zapalnych stawów,
- wspieraniu przy utrzymaniu odpowiedniego poziomu cholesterolu,
- wspomaganiu w przypadku choroby Parkinsona.
Bioaktywne związki zawarte w gurmarze posiadają także właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i przeciwnowotworowe. W medycynie tradycyjnej liście rośliny znajdują zastosowanie w leczeniu próchnicy zębów, jako naturalne antybiotyki, w łagodzeniu bólu brzucha, oczyszczaniu krwi i przy dolegliwościach reumatycznych.
Gurmar jako wsparcie w cukrzycy i insulinooporności
Gurmar na co działa najskuteczniej? Przede wszystkim na regulację poziomu cukru we krwi. Mechanizm działania przeciwcukrzycowego Gurmaru jest złożony i obejmuje kilka różnych ścieżek:
- Stymulacja wydzielania insuliny — kwasy gymnemowe stymulują produkcję komórek trzustki, zwiększając produkcję insuliny. Badania wykazały, że ekstrakt z Gymnema sylvestre może stymulować uwalnianie insuliny.
- Opóźnienie wchłaniania glukozy — gurmar hamuje wchłanianie glukozy w jelicie cienkim i hamuje konwersję glikogenu we krwi do cząsteczek glukozy.
- Blokowanie receptorów smaku słodkiego — układ atomów kwasów gymnemowych jest podobny do cząsteczek cukru, co pozwala im wypełniać receptory w kubkach smakowych, zapobiegając ich aktywacji przez cukier z pożywienia.
- Regeneracja komórek trzustki — przełomowe badania z 1990 roku wykazały, że podawanie ekstraktu z Gymnema sylvestre zwierzętom chorym na cukrzycę skutkowało nie tylko poprawą homeostazy glukozy, ale również regeneracją komórek beta w trzustce.
- Zwiększenie aktywności enzymów — terapia Gymnema sylvestre zwiększa aktywność enzymów umożliwiających wykorzystanie glukozy.
Wiele badań klinicznych potwierdza skuteczność Gurmaru w kontroli poziomu cukru we krwi. Zaobserwowano, że ekstrakt z Gymnema sylvestre (400 mg/dzień) podawany przez 18-20 miesięcy obniża poziom glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą insulinoniezależną. Proszek z liści Gymnema sylvestre ma działanie hipoglikemiczne porównywalne do tolbutamidu (leku przeciwcukrzycowego).
Jak stosować Gurmar?
Jak stosować Gurmar, aby uzyskać najlepsze efekty? Różne części rośliny Gymnema sylvestre, a w szczególności liście i korzenie, mają właściwości lecznicze i są stosowane w leczeniu różnych chorób. W badaniach klinicznych najczęściej stosowane były:
- ekstrakty wodne z liści,
- sproszkowane liście,
- tabletki o przedłużonym uwalnianiu.
Gurmar jak stosować w praktyce? Dawkowanie stosowane w badaniach to około 400 mg ekstraktu dziennie, jednak dokładne zalecenia powinny być dostosowane indywidualnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem lub specjalistą medycyny naturalnej.
Jako naturalne wsparcie dla organizmu, gurmar może stanowić cenny element strategii dbania o zdrowie, szczególnie dla osób zmagających się z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Należy jednak pamiętać, że suplementacja naturalnymi preparatami powinna być częścią szerszego, zdrowego stylu życia i odbywać się pod kontrolą specjalisty.
Środki ostrożności i przeciwwskazania
Chociaż gurmar jest generalnie uznawany za bezpieczny, należy zachować ostrożność, szczególnie:
- osoby stosujące leki przeciwcukrzycowe powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji gurmarem, ponieważ może on nasilać działanie obniżające poziom cukru we krwi,
- ze względu na wpływ na poziom glukozy, osoby z cukrzycą powinny regularnie monitorować poziom cukru podczas stosowania gurmaru,
- brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania gurmaru w ciąży i podczas karmienia piersią.
Podsumowanie
Gurmar (Gymnema sylvestre) to cenne zioło o udokumentowanych właściwościach zdrowotnych, szczególnie w zakresie regulacji poziomu cukru we krwi. Jego wielowiekowa tradycja stosowania w medycynie ajurwedyjskiej znajduje dziś potwierdzenie w badaniach naukowych.
Gurmar na co jest najskuteczniejszy i jakie są najważniejsze korzyści ze stosowania Gurmaru? Przede wszystkim:
- Wspomaganie kontroli poziomu cukru we krwi
- Potencjalne działanie regenerujące na komórki beta trzustki
- Hamowanie odczuwania słodkiego smaku, co może pomóc w kontrolowaniu apetytu na słodycze
- Działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne
- Wsparcie w profilaktyce powikłań cukrzycy
Bibliografia:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3912882/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7563488/#sec3-biology-09-00252
https://www.researchgate.net/publication/262378994_Gymnema_sylvestre_a_comprehensive_review



